blue zones

Vitaliteit a la blue zones

 

Tijdens het Slimme senioren themacafe op 1 september 2019 was dit het thema. Na een korte introductie zijn we in groepjes met elkaar in gesprek gegaan over de belangrijkste pijlers die met vitaliteit te maken hebben. Hiervan vindt u verderop een verslag. Als afsluiting was er een korte uitleg over Kaizen, een japanse methode over hoe je met kleine stappen tot grote veranderingen kunt komen zonder dat dit weerstand oproept.

 

 

Algemene informatie

 

Introductiefilmpje van hoogleraar sociale geneeskunde Jaap Siedell over de Bleu zones  https://www.youtube.com/watch?v=OuUxTBRc9PE

 

 

Online artikel van Buettner:

 

Blue Zones: levenslessen voor iedereen

Blue Zones zijn gebieden in de wereld waar relatief veel mensen in goede gezondheid honderd jaar en ouder worden. Sardinië is een van die plekken. Ouderdom wordt er gerespecteerd: ouderen worden er voor vol aangezien; hun levenswijsheid wordt op prijs gesteld en ze zijn volwaardig deel van het familieleven. ONVZ nam er een kijkje en vroeg de Sardijnen naar hun geheimen voor een lang en gezond leven.

 

Een paar jaar geleden waren ze er opeens: de Blue Zones. De Amerikaan Dan Buettner gebruikt deze benaming voor gebieden in de wereld waar mensen in relatief goede gezondheid bovengemiddeld oud worden. In Sardinië, Griekenland, Okinawa, Costa Rica en bij Zevende-dags Adventisten in Californië onderzocht hij de leefgewoonten van senioren en 100-plussers. Zijn meest recente onderzoek richt zich op de Blue Zones van geluk, want ‘gezondheid en geluk gaan hand in hand’, aldus Buettner. Zijn conclusie? Gezond oud worden heeft alles te maken met dagelijkse gewoonten: veel groente eten, wandelen in de natuur, tuinieren, een praatje maken, een dutje doen en een glaasje wijn drinken.

 

Vanzelfsprekend bewegen

‘Blue Zoners’ gaan niet naar de sportschool, maar lichaamsbeweging is een natuurlijk en logisch resultaat van de manier waarop hun leven is ingericht. Honderdjarigen in Okinawa zitten niet op een stoel, maar op de vloer en gaan tientallen keren per dag door de knieën. De oude Sardijnen wonen in huizen met trappen. Elk bezoekje aan winkel, kerk of vrienden is aanleiding voor een wandelingetje. Er wordt weinig tot geen gebruik gemaakt van moderne gemakken en mechanische hulpmiddelen. Als ze een taart bakken, mixen ze het beslag met de hand en niet met een mixer. Als ze wel bewust aan lichaamsbeweging doen, dan doen ze activiteiten die ze leuk vinden; er wordt veel gewandeld en getuinierd.

 

Het juiste perspectief

Het Japanse begrip ‘ikigai’ wordt in Nederland steeds populairder. Met ikigai wordt aangeduid dat je een doel in je leven hebt, een reden om elke ochtend uit je bed te komen. Volgens Buettner levert een dergelijk doel zeven extra levensjaren op. Deze sense of purpose is bij de Blue Zoners duidelijk aanwezig. Anderzijds weten ze ook wanneer ze moeten terugschakelen. Hun dagelijks leven voorziet in momenten van rust en ontspanning bijvoorbeeld een siësta, een feestje of een moment om te bidden.

 

Gezond eten

Wat de oudere mensen in de Blue Zones gemeenschappelijk hebben is dat ze voornamelijk plantaardig eten. Bonen staan geregeld op het menu; vlees slechts een paar keer per maand. In Okinawa hanteert men de hara hachi bu-regel: niet dooreten tot je verzadigd bent, maar stoppen als je tachtig procent vol bent. De Blue Zoners drinken gemiddeld een à twee glazen wijn per dag (met uitzondering van de Adventisten die in het geheel niet drinken), bij voorkeur in goed gezelschap en/of bij het eten.


Verbinding

Het sociale leven in de Blue Zones is belangrijk. Familie komt op de eerste plaats. Ouderen maken deel uit van het gezin en wonen vaak bij hun kinderen in huis of in de buurt. Inwoners van de Blue Zones hebben een sterk sociaal netwerk. Zo verenigen de inwoners van Okinawa zich bijvoorbeeld in ‘moais’. Dat zijn groepjes van vijf personen die zich voor het leven binden en elkaar steunen of elkaar aanspreken op ongezond of onwenselijk gedrag. Geloof speelt ook een rol in de Blue Zones. Buettner stelt dat mensen die vier keer per maand naar de kerk gaan vier tot maar liefst veertien jaar langer leven. Welke gezindte maakt niet uit; het gaat erom dat je deel uitmaakt van een geloofsgemeenschap.

 

Bonustips van Buettner

  • Voor instant geluk: sluit vriendschap. Met een nieuwe blije vriend(in) neemt je geluk met vijftien procent toe.
    ·   Word vrijwilliger, zelfs als je denkt dat je geen tijd hebt. Mensen die zinvolle manieren vinden om iets terug te doen, zijn gelukkiger.
    ·   Doe je best om 7,5 uur per nacht te slapen. Mensen die per nacht 6 uur slapen zijn dertig procent minder gelukkig dan mensen die meer slapen.Op de Blue Zones website kun je de True Vitality test doen. De uitslag vertelt je wat je levensverwachting is en geeft advies hoe je die met gezonde jaren kunt verlengen.
    bluezones.com

  

Kaizen

 

Kaizen is een Japanse methode die veel in het bedrijfsleven wordt toegepast maar ook bij uitstek geschikt is om persoonlijke wensen of veranderingen te realiseren.

 

In het boekje De kunst van Kaizen, met kleine stappen naar grote doelen, van Robert Maurer, hoogleraar medische faculteit UCLA, wordt de methode op heldere wijze uitgelegd.

 

In het kort komt het er op neer dat een deel van onze hersenen (de amygdala) in verzet komt als we iets willen veranderen omdat dit evolutionair gezien ‘bedreigend ’ is. Ook als het om positieve veranderingen gaat.

Met kleine stappen is die reactie te omzeilen en maak je nieuwe verbindingen tussen neuronen aan zodat je hersenen enthousiast het proces van verandeirng overnemen en je snel je doel bereikt.